![](https://press.et/wp-content/uploads/2019/11/ታተተተ-2-11-2-1.png)
ለአንድ ሀገር እድገት መሰረታዊ ከሚባሉ ግብዓቶች ውስጥ የሰው ሀብት ትልቁን ስፍራ ይይዛል፡፡ ለእድገት የሚያበቃ በቂ እውቀት ያለው፣ የሰለጠነና ለስራ ዝግጁ የሆነ ማህበረሰብ ያለው ሀገር ለመበልጸግ ሰፊ እድል አለው፡፡
ከዚህ አንጻር አገራችን ሰፊ የሰው ሀብት እንዳላት ይታወቃል፡፡ የኢትዮጵያ ህዝብ ቁጥር ብዛት ከአፍሪካ በሁለተኛ፣ ከዓለም ደግሞ በ12ኛ ደረጃ ላይ እንደሚገኝ መረጃዎች ያሳያሉ፡፡ 70 ከመቶ የሚሆነው ደግሞ እድሜው ከ15 ዓመት በታች ሲሆን ከዚህ ውስጥም አብዛኛው በወጣትነት እድሜ ክልል የሚገኝ አምራች ኃይል ነው፡፡ በትምህርት ረገድም 30 ሚሊየን የሚሆነው ህዝብ በትምህርት ገበታ ላይ ይገኛል፡፡
ይህ ትልቅ የሰው ኃይል በአግባቡ ጥቅም ላይ ከዋለ ለአገር ብቻ ሳይሆን ለአፍሪካ ብሎም ለዓለም የሚተርፍ እሴት ነው፡፡ ነገር ግን አገሪቱ ከዚህ የሰው ሀብቷ በአግባቡ መጠቀም አልቻለችም፡፡ በዚህ የተነሳ በዓለም ማህበረሰብ ዘንድ ስማችን በድርቅ፣ በርስ በርስ ግጭት፣ በረሀብና በኋላቀርነት ሲጠራ ቆይቷል፡፡
ለዚህ ደግሞ የተለያዩ ምክንያቶች ይነሳሉ፡፡ ከነዚህ ውስጥ የስራ ባህላችን ደካማ መሆን፣ የትምህርት ስርዓታችን እድገትን ሊያመጣ በሚያስችል ቁመና ላይ አለመገኘት፣ በማበረሰቡ ውስጥ ያሉ አኩሪ ማህበረሰባዊ እሴቶች እየተሸረሸሩ መሄድ፣ አለመደማመጥና የርስ በርስ ግጭት፣ ወዘተ ተጠቃሽ ናቸው፡፡ በዚህ ረገድ በወጣቱ ትውልድ ላይ የሚሰጡ አሉታዊ አስተያየቶች ደግሞ የበረቱ ናቸው፡፡ በተለይ ከስነምግባር ጉድለትና በእውቀት ራስን ከማብቃት አንፃር የሚነሱ ትችቶች ጠንከር ይላሉ፡፡
የስነልቡና ምሁራን እንደሚሉት አንድ ማህበረሰብ ለአገሩ ሊያበረክት የሚገባውን አስተዋፅኦ ማበርከት የሚችለው የማህበረሰቡ እሴቶች በጠንካራ መሰረት ላይ ሲገነቡና መንግስትና ህዝብም እነዚህን እሴቶች ለማስፈፀም ቁርጠኛ አቋም ሲኖራቸው ነው፡፡
የስራ ባህል ሊዳብር የሚችለው ማህበረሰቡ ለስራ ያለው ዋጋና የሚሰጠው ግምት የተስተካከለና ሚዛናዊ ሲሆን፣ መንግስትም ያንን ለማስፈፀም በቁርጠኝነት ሲንቀሳቀስ ነው፡፡ በአንጻሩ አጠቃላይ ማህበረሰባዊ መዋቅሮች ወይም ባህሉ የተዛባ ከሆነና ያንንም ለማስተካከል የሚተጋ መንግስት ካልተፈጠረ የሚፈጠረው ትውልድ በዚያው ልክ ደካማ መሆኑ አይቀሬ ነው።
የአገራችንን ነባራዊ ሁኔታ ስንመለከት ደግሞ በርካታ ጉድለቶችን እናገኛለን፡፡ በተለይ በወጣቱ ላይ ከጊዜ ወደጊዜ የሚነሱ ትችቶች እውነታ እንዳላቸውም ምሁራን ይመሰክራሉ፡፡ አሁን አሁን በማህረሰቡ ውስጥ ያለው ችግር በአንድ በኩል ስር የሰደደ ድህነትና ኋላቀርነት ሲሆን በሌላ በኩል ደግሞ ከዚህ በተቃረነ መልኩ ስራን የማማረጥና ስራ ጠልነት እንዲሁም የጠባቂነት ችግሮች ናቸው፡፡
በሌላ በኩል ደግሞ በማበረሰቡ ውስጥ በሃሳብ የበላይነት የማመንና የመደማመጥ ባህል ቀስ በቀስ እየተሸረሸረ እኔ የምለውን ብቻ አዳምጡ ወይም እኔ ነኝ ትክክል የሚል ባህልም እየዳበረ መጥቷል፡፡ በዚህ የተነሳ መማማርም ሆነ መደማመጥ ከባድ ፈተና ሆኖብናል፡፡
በትምህርት ረገድም በአንድ በኩል ከፍተኛ የመቀበል ችሎታ ያላቸውና ለሳይንስና ቴክኖሎጂ እድገት የሚመጥኑ ታዳጊዎችና ህጻናት የሚገኙበት ዘመን ሲሆን በአንጻሩ ደግሞ ለፈጠራና ለአዳዲስ ነገሮች በቂ እውቀትና ክህሎት ያለው ወጣት የሚያፈራ ተቋም ባለመገንባቱ የተጣረሰ አካሄድ ውስጥ እንገኛለን፡፡ እነዚህ ሁሉ ጉራማይሌ ችግሮች ደግሞ አገራችንን ወደፊት እንዳናስኬድ እቅፋት ፈጥረውብናል፡፡
በአንፃሩ አሁን ያለንበት ዘመን የውድድር ዘመን ነው፡፡ ዓለም አንድ መንደር በሆነችበት በዚህ ዘመን ከዓለም ጋር ተወዳድሮ ማሸነፍና ብቁ ሆኖ መገኘትን ይጠይቃል፡፡ ለዚህ ደግሞ በአንድ በኩል በእውቀት ራስን ማብቃት፣ በሌላ በኩል ደግሞ በተገኘው የስራ መስክ ተሰማርቶ ራስንም ሆነ አገርን ለመለወጥ ጥረት ማድረግ የግድ ይላል፡፡
በአንድ ወቅት ከድህነት ወለል በታች የነበሩት ቻይናዎች ከዚያ የማህበረሰብ ውድቀት ወጥተው አሁን የደረሱበት ደረጃ ላይ ለመድረስ ዋጋ ከፍለዋል፡፡ በቀደመው ትውልድ የተከፈለው ዋጋ ደግሞ ለዛሬው ትውልድ ጠንካራ የስራ ባህልና ኢኮኖሚን አውርሷል፡፡
በመሆኑም እኛም ለነገው ትውልድ ልናወርስ የሚገባን በጠንካራ መሰረት ላይ የተገነባ ማህበረሰባዊ እሴትና የተሻለ የኢኮኖሚ አቅም የገነባች አገር መሆን አለበት፡፡ ይህ ሊሆን የሚችለው ደግሞ ዛሬን ከተለያዩ ፖለቲካዊ ውዝግቦች እና ከደካማ የስራ ባህል ወጥተን ፊታችንን ወደስራ ስናዞር ነውና የተሻለ ነገን ለመፍጠር ዛሬን ለቁምነገር እናውለው! አዲስ ዘመን ጥቅምት 24/2012