![](https://press.et/wp-content/uploads/2019/10/ታተተተ-2-11-2-19.png)
የኢፌዴሪ ፕሬዚዳንት ክብርት ሳህለ ወርቅ ዘውዴ በዘንድሮው ዓመት የሁለቱ ምክር ቤቶች የጋራ የፓርላማ መክፈቻ ስብሰባ ላይ ባደረጉት ንግግር ከዚህ ዓመት የመንግስት የትኩረት አቅጣጫዎች አንዱ የፍትህ ሥርዓቱን ለማዘመን የሚሰራው ሥራ እንደሆነ ተናግረዋል። በዚህም “የፍርድ ቤት ማሻሻያዎች ለማከናወን የሶስት ዓመታት መርሃ ግብር ተቀርፆ ወደ ተግባር የተገባ ሲሆን፤ ይህ ዓመት የተጀመረውን አጠናክረን የምንቀጥልበት ይሆናል” ብለዋል።
አዎን! ወቅቱ እንዲህ ዓይነት የፍትህ ሥርዓቱን የማዘመን ሥራ መሥራት የግድ የሆነበት እንደሆነ በግልፅ የሚታይ ነው። በአሁኑ ወቅት በአገራችን በዕውቀትም ይሁን ባለማወቅ የሚፈጸሙ ህገወጥ ሥራዎች የሰው ህይወት እስከማጥፋት ደርሰዋል። ይህ ደግሞ በነፃነት ስም በሚደረጉ ሰላማዊ የድጋፍ ወይም የተቃውሞ ሰልፎች ላይ የሚከሰት ነው። ያለገደብ የሚቀመጥ ወይም የሚተገበር ነፃነት የትም አገር የለም። ሁሉም ነፃነቶችና መብቶች በትይዩ ግዴታዎች አሉባቸው።
ይሁን እንጂ፤ አሁን አሁን የሚስተዋሉት ወጣ ያሉ ድርጊቶች ነፃነትን በአግባቡ ካለመረዳትና ካለመተግበር የሚመነጩ ናቸው። በዚህ ሳቢያ ለድጋፍም ይሁን ለተቃውሞ የወጣ ሰው አካሉ ጎድሎ ይመለሳል፤ አሊያም ህይወቱ ያልፋል። ነፃነትን ከልክ በላይ በሚመለከቱ ጥቂቶች መንገድ ይዘጋሉ። በዚህም ማህበራዊ ግንኙነት ይቋረጣል። ኢኮኖሚ ይደቅቃል። ህዝብ ሥጋት ላይ ይወድቃል።
ይህም ብቻ አይደለም፤ ቀደም ሲል በተለያዩ አግባቦች ሃይ ተብለው መጠናቸውም ሆነ አይነታቸው ‹‹ቀንሷል›› የተባሉ ወንጀሎች በየአካባቢው ማቆጥቆጥ ጀምረዋል። በፊት በፊት በገጠር አካባቢ ያውም እንቅስቃሴ አልባ ሁኔታዎችን ተጠቅሞ ይደረጉ የነበሩ የሴት ልጅ ጠለፋ ወንጀሎች በአሁኑ ሰዓት በጠራራ ፀሃይ በአደባባይ ያውም በተሽከርካሪ በታገዘ መልኩ መከሰት ጀምረዋል።
ህግ የሚከበረው ለራስ ነው። የሚከበረውም በራስ ነው። እነዚህ የተናጠል ተሞክሮዎች ሲደማመሩ ነው የህብረተሰብ ወይም የህዝብ እየሆኑ የሚያድጉት፤ እናም ሁላችንም ህግ የማክበርና የህግ የበላይነትን የማስከበር ሃላፊነት አለብን። በእርግጥ መንግስት በተለይም የፍትህ አካላት የጉዳዩ ዋና ተዋናዮች ይሆናሉ።
ነገር ግን፤ የህግ የበላይነት “ለማን?” እና “ለምን?” ሲባል መልሱ ሁልጊዜም ለህዝብ እና በህዝብ ይሆናል። በመሆኑም የመንግስት ሚናው ማስከበር ይሆናል። ህግን አለማስከበሩ ደግሞ መንግስትንም ተጠያቂ ማድረጉ አይቀሬ ነው።
በመሆኑም፤ መንግስት በርዕሰ ብሔሯ አማካኝነት እንደገለፀው፤ የዳኝነት ነፃነትን፣ ገለልተኝነትን እና ተጠያቂነትን ለማረጋገጥ የፍርድ ቤቶች ራሳቸውን የማስተዳደር አቅም የማጎልበቱን ተግባር በዕቅዱ መሰረት ሊወጣው ይገባል። ይሄንን ከማድረግ ጎን ለጎንም ዘመኑን የማይዋጁትን ህጎች እና ደንቦች ከጊዜው ጋር በሚሄዱበት መልኩ አሻሽሎ ወደ ሥራ ሊያስገባቸው ግድ ይላል።
በዚህ ሁሉ የህግ የበላይነትንና የህግ ማስከበርን የማስፈን ሂደት ውስጥ ከፍተኛውን ድርሻ ሊይዝ የሚገባው ዕውቀት የማስረጽ ጉዳይ ነው። አዎን! ክብርት ፕሬዚደንቷም ሲናገሩ፤ “የህግ ዕውቀት እንዲዳብር ለማድረግ የማህበረሰብ የህግ ዕውቀት ማሳደጊያ ፕሮግራም ይከናወናል።
ፕሮግራሙ በትምህርት ቤቶች የተማሪዎችን የህግ ዕውቀት በማሳደግ ትኩረት ያደረገ ሲሆን ሌሎችንም የማህበረሰብ የህግ ዕውቀት ማሳደጊያ መስኮች ያካትታል።” እንዳሉት፤ ዕውቀትና ግንዛቤ የሁሉም ነገር መተግበሪያ ቁልፍ ነው። እናም ህግንና ህጋዊነትን ማስተማር የግድ ነው።
አዎን! አገራችንን ኢትዮጵያን አሁን ካለችበት ችግር ለማውጣት መደረግ ካለባቸው ቁልፍ ጉዳዮች አንዱ ዜጎች የህግ ግንዛቤ እንዲኖራቸው፤ በህጋዊነት እንዲንቀሳቀሱና የህግ የበላይነትን እንዲያከብሩና እንዲያስከብሩ ማስተማርና ማሳወቅ ነው። ይህ ተግባር ጊዜ የማይሰጠው ከመሆኑም በላይ እድሜ፤ ጾታና ብሔር የማይለይ መሆኑ ሊሰመርበት ይገባል። በመሆኑም ባለመሰልቸትና ባለማሰለስ በየደረጃውና በየዕለቱ ሊከወን ይገባዋል።
ዜጎች ነጻነትን በአግባቡ እንዲገልጹ፤ መብትን በልኩ መጠቀም እንዲለማመዱ፤ እንዲሁም የሌላውን መብት የማክበርን ግዴታ እንዲቀበሉ ለማድረግ በስራ ላይ ያለውን ህግ ከማስፈጸም ባለፈ በውስጣቸው እንዲሰርጽና የህይወት መመሪያቸው እንዲያደርጉት ማስተማር ውጤታማነቱ የጎላ ነው። ስለሆነም መንግስት የህዝቡን የህግ ግንዛቤን የማሳደግ ስራ አጠናክሮ መቀጠል ይገባዋል።
አዲሰ ዘመን ጥቅምት 14/2012