![](https://press.et/wp-content/uploads/2019/07/Untitled-102.png)
መልካም አስበን፣ መልካም ነገር ሰርተንና መልካም ሆነን መኖር ምን ይጎዳል? ማንን ይጎዳል? በእርግጠኝነት ሁሉም ሰው ይሄ ማንንም አይጎዳ ፤ እንዳውም መልካምነት እድሜን ያረዝማል፤ ክፋትና ተንኮልን ለማሰብ ጊዜ ያሳጣል ከዚያ ሲያልፍ ደግሞ እድሜ የሚያረዝመውን ደስታ ይጨምራል። ታዲያ ደስተኛ ሆነን ዕድሜያችንን ብናራዝም አይሻልም የክፋት ሶፍት ዌር ጭኖ ዕድሜን ከማሳጠር ።
መልካምነት ለሌሎች አርአያ ያደርጋል፤ መልካምነት ብዙ መልካም ነገሮች አሉት እኔም አምናለሁ። መልካም ሰው ነው የሚባለው ግን ምን አይነት ነው? ምን የሰራ? ሌላው ሲሰርቅ ዝም ያለ? ስራ ማሰራት ወይም መስራት እያለበት ያንን ያልተወጣ? አጥፊ ሲያጠፋ የደበቀ የተባበረ …? ወይስ ደግሞ ሌላ።
ይሄንንና መሰል ለሀገርና ለህዝብ የማይጠቅሙ ነገሮችን አይቶ እንዳለየ ያለፈ፤ ያላረመ ከሆነ ይሄ መጥፎ ሰው ነው ። ምናልባት ያ ሰው ጥፋቱ ለጊዜው ስላልታወቀበት ወይም ጥፋቱ ስለተደበቀለት ከመጋለጥ ድኗል እንበል ። ይሄ ግን በዚሁ አይቀጥልም ውሎ አድሮ ፤ ከርሞም ቢሆን መጥፎ የሰራ ሰው መጋለጡ አይቀርም ወይም ደግሞ ተመሳሳይ ድርጊት ሲፈጽም መያዙ አይቀሬ ነው። ለዚህ ሰው ታዲያ ጠላቱ ያ መጀመሪያ አይቶ ያለፈው ፤ ከጥፋቱ ያልገሰጸው ነው።
በስራ ላይም ይሄው ነው ። የማይሆን ጥቅም ለማግኘት ብሎ የሚታትረውን ሳይሰራ በወሬ ጊዜውን የሚያጠፋውን ሰው እንዲሁም ባለስልጣንን መከታ አድርጎ ደረቱን የነፋ የኋላ ኋላ መውደቂያው የከፋ ሲሆን፤ የሚያማርረው በወቅቱ ያልገሰጸውን ሰው ነው ። በተቃራኒው ስራውን በተገቢው መንገድ በቅንነት የተወጣ ሰው ግን ይዋል ይደር እንጂ ስራው ያስከብረዋል፤ በጉብዝናው ፣በደግነቱና በቅንነቱ ይነሳል ፤ ይወደሳል… ።
መልካምነትን ሁሉም ሰው በተለያየ መልኩ እንደሚገልጸው አምናለሁ። አንዳንዱ ከሀብቱ አካፍሎ የሰጠውን ሰው ቅን፣ ደግ፣ ለጋስ… ሲለው ሌሎች ደግሞ ስጦታ የትም አያደርስም እንዳውም ሰጪውንም በጊዜ ሂደት ያደኸያል ። ስለዚህ የሰዎችን ህይወት የማይለውጥ እርጥባን አይነት ስጦታ ተገቢ አይደለም ይላሉ። እነዚህ ሰው አይተው ወቅትን ቆጥረው በዘመቻ መልክ ለጋሾች ለመምሰል የሚሞክሩትን ለማለት አይደለም። እነሱ ለአንድ ወቅት እዩኝ እዩኝ የሚሉ ናቸው። ለማንኛውም ፍቀዱልኝ እኔ ይሄንን ልበል ። ( ከተሳሳትኩ እታረማለሁ) ።
ለእኔ መልካምነት ለሚያውቀውም ሆነ ለማያውቀው ቀና ሆኖ የሚቀርብ፣ ቀና አመለካከት ያለው ፣ በዘር በብሄር የማይሸነፍ፣ ለሰው በሰላም ወጥቶ መግባት የሚመኝ ነው ። በተሰማራበት የስራ መስክ ለስራው ታታሪ፣ ስራውን አክባሪ ፣ የስራ ሰዓቱን ለስራው የሚጠቀም፣ የመንግስት ንብረትን ለመንግስት ስራ ብቻ የሚያውል፣ በተገልጋይ ክቡርነት የሚያምን … እሱ ለእኔ መልካም ሰው ነው።
ይሄንን ስል ብዙ ጊዜ የመጥፎ ምሳሌ የምናደርጋቸው ሆኖም ግን አልፎ አልፎም ቢሆን በጣም ጥሩ የሚሰሩ የታክሲ አሽከርካሪዎችንና ረዳቶችን (“ወያላ አላልኩም”
እሱም ከቅንነት መጉደል ያወጣነው ወይም የምንጠራበት ስያሜ ነው ) ላነሳ ነው።
የተሳፈርኩበት ታክሲ “ እንኳን ደህና መጡ፤ እርሶን በማገልገላችን ደስ ብሎናል “ የሚል ጽሀፍ ከአሽከርካሪው ፊት ለፊት ይነበባል። ያልተለመደ የደንበኞች አቀባበል በመሆኑ የተጻፈውንና አይኔ የሚያየውን ፊደል በመጠራጠር ደግሜ ለማንበብ ሞከርኩ ቃሉ ይሄው ነው ። ራሴን ታዘብኩት ። ለምን ያነበብኩትን አልቀበልም አልኩ ፤ ይሄ እኮ በአእምሯችን ያለው የክፋት ሶፍት ዌር ነው። ለምን ይሄ ተጻፈ ብዬ ሌላ እንዳላስብ ያደረገኝ አልኩ ።ቅን ካለማሰብ የመጣ መሆኑን ተቀብያለሁ። የሌሎቹም ተሳፋሪዎች ሀሳብ ከሆዳቸው አልወጣም እንጂ ግርምቱ ግን ጭንቅላታቸው ውስጥ መኖሩ አይቀርም። መልካም ነገር ሲሰሩና ሲናገሩ አላየንምና ይሄንን ብናስብ አይፈረድብንም ።
የታክሲ አሽከርካሪና ረዳቶችን በምንድነው የምናውቃቸው ማለቴ ከሚሰጡን አገልግሎት ባሻገር፤ በተለይ ከስነ ምግባር ጋር ተያይዞ ያለውን የታሪፍ መቆራረጥ፣ የዋጋ መጨመር፣ጠጋ ጠጋ ፣ ትርፍ አልጫንም አላስጭንም ያለ ይውረድ ፣በአቋራጭ …. በሚሉ ተግባራትና ንግግሮች ነው። አሁንም ቢሆን አልፎ አልፎ ጥሩ የሚባሉ መኖራቸውን ያዙልኝ።
ይሄኛው በሌላ ቀን ነው ፤ መቼም የታክሲ ላይ ወግ ሞልቷል። ሁላችሁም ማለቴ የታክሲ ተሳፋሪዎችን ማለቴ ነው ብዙ ጊዜ ገጠመኞች አታጡም። የመጻፈ እድሉን አጥታችሁ እንደሆን እንጂ ከምለው በላይ ይኖራችኋል። ወደ ገጠመኜ። ተሳፋሪው መልከ መልካም አይነት ነው። ደርበብ ያለ፤ ደግሞም አንዳንድ ነገሮቹ ንግግሩን ጭምር ጆሮ ሰጥቶ ላደመጠ ውጪ ቀመስ ይመስላል። ብቻ ምንም አይነት ጉስቁልና አይታይበትም ልላችሁ ነው ።ከዚህ ወጣት ጋር ከመገናኛ 22 በሚለው ታክሲ ነው የተሳፈርነው ። የጉዞው ታሪፉ ደግሞ አንድ ብር ከሃምሳ ሳንቲም ነው ። ሁላችንም ሂሳብ ስንሰጥ ሁለት ብር የሰጠ የሃምሳ ሳንቲም መልስ አይሰጠውም። አስር እና አምስት ብር እያወጡ የከፈሉት ሽርፍራፊ ሳንቲም ሳይሆን የብር መልሶች ይመለስላቸዋል። ብቻ ረዳቱ ሂሳቡን ሲሰበስብ ተሳፋሪው ወጣት አምስት ብር አውጥቶ ሰጠ። ረዳቱም ሶስት ባለ ሳንቲም ብር ሊመልስለት እጁን ሲዘረጋ “ያዘው“ ይለዋል። ረዳት በቁጣ እንካ እኮነው የምልህ ሲል እጁን እንደዘረጋ ስራ አስፈታኸኝ በሚመስል ንግግር ተመነጫጨቀ። ተሳፈሪ ደግሞ “ችግር የለም ያዘው” ። በሁለቱ መካከል አልተግባቡም ብሎ ያሰበው ሌላው ተሳፋሪ ታዲያ “ቲፕ ነው“ አለ። በዚህ መካከል ተሳፋሪው መውረጃው ደርሶ ነበርና ወራጅ ሲል ተደፈርኩ ባዩ ረዳት “ለማኝህን ፈልግ… “ ሌላም ሌላም መጥፎ ቃላቶችን ተናግሮ ገንዘቡን ወደ ውጪ ወረወረለት። በሆነው ነገር ሁላችንም በአንድነት በሚመስል አስገራሚ አባባል እነሱ መች የሚያከብራቸውን ይፈልጋሉ፤ ሰውን አያከብሩ፤ እነሱም አይከበሩ ስንል ወረድንባቸው። በሁኔታው አንዳንዶች አዝነናል። አንድም ባለማወቅ ሌላው ደግሞ ከቅነነት ማጣት ይሆናል በሚል ።
በውጪው አለም እንዳየነውና እንደሰማነውም ለታክሲ አሽከርካሪም ሆነ ለሌሎች መስተንግዶዎች ቲፕ ይሰጣል። ደረሰኝ በሚቆረጥባቸው የአገልግሎት መስጫ ቦታዎችም እንዲሁ ቲፕ ይቀመጣል። በእኛም ሀገር በተለይ ሆቴሎች፣ ኬክ ቤቶች፣ መዝናኛ ቦታዎች … ይሄ ሲደረግ አይተናል፤ አድርገናል። ያ ወጣትም ባደገበት ወይም በኖረበት ሀገር ለታክሲ አሽከርካሪ ወይም ለረዳት ቲፕ ቢሰጥ ክፋቱ ምን ላይ ነው። ሳስበው ሳስበው የተገጠመልን የክፋት ሶፍት ዌር የሚያሳስበን መጥፎ መጥፎውን ብቻ መሰለኝ ያ ረዳት እኮ ቲፕ ብለን ሳንሰጠው ከእያንዳንዳችን ተሳፋሪዎች ሃምሳ ሃምሳ ሳንቲም ነጥቆናል ፤ ወይም ሶስት ብር ቲፕ ሰጥተነዋል ያለፈቃዳችን ።
በስህተት አንድ የተሳሳተ ጥሪ በእጅ ስልኩ ላይ የተደወለበት ሰው “ይቅርታ ወንድም ወይም እህት ተሳስተዋል “ ብሎ ከመመለስ ይልቅ ይሄ የእገሌ ስልክ አይደለም ከአሁን በኋላ ደግመህ /ደግመሽ እንዳትደውይ/ አትደውል ብሎ መዝጋትን ምን ይሉታል? ማንም ሰው ለመሳሳት ብሎ አይሳሳትም። ሳንቲሙን ለማውጣት ብሎ የማያውቀው ሰው የእጅ ስልክ ላይ አይደውልም። የሚሆነው ነገር በስህተት ነው ይሄንን በቅንነት ማየትና በትህትና መልስ መስጠት ማንን ገደለ? ቁጣን፣ መመናጨቅ፣ ማስጠንቀቅና ማስፈራራትስ ምን አመጣው ! አመል ወይስ ቅንነት ማጣት? ብቻ ክፉ ክፉውን እንድናስብና እንድንሰራ ሆነን እንጂ አለማወቅንም አለመፈለግንም በትህትና በቀናነት መመለስና መነጋገር ይቻል ነበር ። ኧረ የክፋት ሶፍት ዌራችንን እንቀይር!
አዲስ ዘመን ሀምሌ 14/2011
አልማዝ አያሌው